Fundacja En Arche zaprasza
Debata naukowa
30 maja, 17:00
DoubleTree by Hilton
ul. Dąbska 5, 31-572 Kraków
Serdecznie zapraszamy na debatę naukową:
Czy umysł jest redukowalny do procesów fizycznych?
Debata ta poświęcona jest jednemu z najważniejszych problemów współczesnej neuronauki, neurobiologii i biologii molekularnej.
W ostatnich dekadach badania nad mózgiem doprowadziły do ogromnego wzrostu wiedzy o neuronalnych podstawach pamięci, percepcji, emocji czy podejmowania decyzji. Rozwój technik obrazowania mózgu, neurobiologii molekularnej oraz badań nad sztuczną inteligencją sprawił, że coraz częściej pojawia się przekonanie, iż ludzki umysł można ostatecznie wyjaśnić w kategoriach procesów fizycznych zachodzących w szeroko pojmowanym układzie nerwowym. Według tego stanowiska świadomość, myślenie czy podejmowanie decyzji są ostatecznie rezultatami aktywności mózgu, a postęp neuronauki będzie stopniowo eliminował potrzebę odwoływania się do dodatkowych kategorii takich jak umysł. Szczególne znaczenie w tym kontekście zyskały eksperymenty sugerujące, że aktywność neuronalna związana z podjęciem decyzji może pojawiać się wcześniej niż moment świadomego wyboru. _
Równocześnie wielu uczonych podkreśla, że mimo ogromnego postępu badań nadal nie istnieje zgoda co do tego, w jaki sposób procesy fizyczne miałyby wyjaśniać subiektywne doświadczenie, racjonalność, intencjonalność czy zdolność człowieka do abstrakcyjnego myślenia. Pojawiają się również pytania o granice samego wyjaśniania neuronaukowego. Czy opis aktywności neuronalnej rzeczywiście pozwala uchwycić pełną naturę ludzkiego umysłu? Czy odkrywanie związków między aktywnością mózgu a procesami psychicznymi oznacza już pełne wyjaśnienie umysłu? Czy – idąc dalej – człowieka można opisać jako neurobiologiczny mechanizm przetwarzający informacje?
Spór ten ma dziś znaczenie nie tylko ściśle naukowe, lecz także filozoficzne. Dotyczy bowiem samego sposobu interpretacji danych neuronaukowych oraz tego, jakie wnioski wolno wyciągać z badań nad mózgiem. W ostatnich latach dyskusje te nabrały nowej intensywności również za sprawą rozwoju sztucznej inteligencji i prób porównywania ludzkiego poznania do działania systemów obliczeniowych. Coraz częściej pojawia się pytanie, czy umysł jest wyłącznie produktem materii, czy też stanowi aspekt rzeczywistości, którego nie da się całkowicie sprowadzić do procesów fizycznych. Jak pisał Thomas Nagel w książce Umysł i kosmos: „Umysł nie jest jedynie spóźnioną refleksją przyrody, dziełem przypadku czy dodatkiem, ale zasadniczym jej aspektem”.
Właśnie wokół pytania o naturę umysłu, relację między mózgiem a poznaniem oraz granice współczesnego wyjaśniania naukowego koncentrować się będzie debata z udziałem profesora Michaela Egnora, profesora Leszka Kaczmarka, profesora Stuarta Burgessa oraz doktora Pawła Boguszewskiego.
